Home page
Εκδόσεις ΑΚΤΕ - AKTE Publications
Κυριακή, 23 Ιουλίου 2017
Κατηγορία: Αφιερώματα
Ιερά Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή Αγίας Τριάδος Χάλκης
Αιωνόβια η προσφορά της στη θεολογική επιστήμη
Όπως αναφέρει ο γνωστός ιστοριοδίφης ιατρός Ακύλας Μήλλας «το μεγαλόπρεπο κτίριο της Μονής Αγίας Τριάδος, λιθόκτιστον, ευρύστερνον, καλλιπρεπές, με κίονας και κλίμακας μαρμάρινους, με ευρείς διαδρόμους και αίθουσας αληθώς βασιλικάς, δεσπόζει στην κορυφή του ομώνυμου λόφου, βορείως της χώρας Χάλκης». Στο τρίτο κατά σειρά νησί των Πριγκιπονήσων, βρίσκεται η παλαίφατη μονή που έχει συνδέσει άρρηκτα το όνομα της, με την ιερή επιστήμη της θεολογίας.
Η μονή κατά την παράδοση ως κτίτοράς της έχει τον Ιερό Φώτιο. Όπως αναφέρει και ο Πατριάρχης Κωνστάντιος ο Α΄ στο βιβλίο του «Κωνσταντινιάς» (Βενετία, 1824) «εκ παραδόσεως ιδρυτής της μονής τυγχάνει ο την Μυριόβιβλιον πονήσας Πατριάρχης Φώτιος». Όπως αναφέρει ο Θεόδωρος ο Στουδίτης από την πρώτη ημέρα της ιδρύσεώς της ετιμάτο στο όνομα της Αγίας Ζωοποιού, Ομοουσίου και Αδιαιρέτου Τριάδος. Η Αυτοκράτειρα Αυγούστα Θεοδοσία και ο γιος της Βασίλειος Α΄ ο Μακεδόνας (867 - 886), εφησύχαζαν τακτικά στην μονή. Το 1063 η βασίλισσα Αικατερίνη Κομνηνή, αναφέρει σε δωρητήριο έγγραφο της την μονή ως «Ιεράν Μονήν Αγίας Τριάδος Χάλκης». Αυτή η μαρτυρία είναι η πρώτη γραπτή πηγή που έχουμε για την ακριβή ονομασία της μονής. Άλλα προσωνύμια που χρησιμοποιήθηκαν κατά καιρούς ήταν «μονή των δεσποτών», «μονή του Εσόπτρου», «μονή της Σιών ή Νέας Σιών» κ.α. Η μονή υπάγεται στο Οικουμενικό Πατριαρχείο και είναι σταυροπηγιακή. Την Σταυροπηγιακής της αξία ανανέωσαν και επικύρωσαν το 1569 ο Πατριάρχης Μητροφάνης Γ΄, το 1781 ο Πατριάρχης Γαβριήλ ο Δ΄ και το 1843 ο Πατριάρχης Γερμανός. Ανακαινίσεις της μονής πραγματοποιήθηκαν το 1540 από τον Πατριάρχη Μητροφάνη τον Γ΄ και το 1722 από τον ηγούμενο Σαμουήλ τον Κωφό. Μετά την καταστροφική πυρκαγιά του 1831 ο Πατριάρχης Γερμανός ο Δ΄ αναδείχθηκε νέος κτίτορας της. Ανέγειρε νέα περικαλλή κτιριακά συγκροτήματα και στις 15 Σεπτεμβρίου 1844 ίδρυσε την θεολογική σχολή της Χάλκης. Πρώτος ηγούμενος της μονής ήταν κατά μια εκδοχή ο Ευδόκιμος (809 - 811) τον θάνατο του οποίου καταγράφει ο Θεόδωρος Στουδίτης στην 13η Κατηχητή του. Από την εποχή του αυτοκράτορα Ιωάννη Τσιμισκή και μέχρι το 1540 δεν υπάρχουν ιστορικά στοιχεία για τους διατελέσαντες ηγουμένους. Στις 28 Ιουνίου 1894 κατόπιν μεγάλου σεισμού, κατέρρευσαν τα κτίρια της μονής. Ο τότε ηγούμενος αρχιμανδρίτης Γερμανός Γρηγοράς άρχισε την συλλογή χρημάτων για την εκ βάθρων ανοικοδόμηση της ιστορικής μονής. Τα χρήματα όμως που είχαν συγκεντρωθεί δεν επαρκούσαν και με την δυναμική παρέμβαση του μητροπολίτου Ηρακλείας Γερμανού, ο μεγάλος ευεργέτης Παύλος Σκυλίτσης Στεφάνοβικ, ανέλαβε την κάλυψη των δαπανών της ανέγερσης. Τα εγκαίνια έγιναν στις 6 Οκτωβρίου 1896 με την τέλεση Πατριαρχικής και Συνοδικής Θείας Λειτουργίας. Από το 1844 και μετά οι σχολάρχες της θεολογικής σχολής αναλάμβαναν και καθήκοντα ηγουμένου της μονής.

Η μονή σήμερα
Ο σημερινός ηγούμενος της ιστορικής και γεραράς μονής, μητροπολίτης Μοσχονησίων Απόστολος, καταβάλλει μεγάλες προσπάθειες για την συντήρηση των κτιριακών εγκαταστάσεων της μονής. Το καθολικό της μονής είναι ρυθμού τρίκλιτης βασιλικής. Στο δεξιό μέρος του πρόναου υπάρχει το παρεκκλήσιο του Αγίου Γερμανού, Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως. Το τέμπλο του καθολικού είναι ξυλόγλυπτο. Στο αριστερό μέρος του ναού υπάρχει περίτεχνος άμβωνας και η αμφιοπρόσωπος εικόνα της «Παναγίας της Παυσολύπης», ενώ στο δεξιό κλίτος η εικόνα της «Παναγίας της Καμαριωτίσσης». Στην εξωτερική ανατολική πλευρά του ναού όπου και η κόγχη του ιερού βρίσκεται το κοιμητήριο της μονής. Σε αυτό είναι ενταφιασμένοι οι Πατριάρχες Κωνσταντινουπόλεως Κύριλλος ο Ζ΄ (1872) και Κωνσταντίνος Ε΄ (1833 - 1914) και οι ηγούμενοι - σχολάρχες μητροπολίτες Νικομηδείας Φιλόθεος Βρυέννιος (1833 - 1917), Σάρδεων Μιχαήλ Κλεόβουλος (1848 - 1918), ο αρχιμανδρίτης Γερμανός Γρηγοράς (1832 - 1904) και οι καθηγητές της σχολής Ιωάννης Τάξης (1877), Λέανδρος Αρβανιτάκης (1893), Ηλίας Τανταλίδης (1876) και Παντολέων Κομνηνός (1923). Στην μονή υπάρχει μεγάλη και πλούσια βιβλιοθήκη η οποία μετά την εγκατάσταση της σχολής εμπλουτίσθηκε και αυτή την στιγμή καλύπτει ένα χώρο πέντε συνεχόμενων δωματίων, στο ισόγειο τμήμα της βορείου πλευράς της σχολής. Στον χώρο της βιβλιοθήκης υπάρχει ευρύχωρο αναγνωστήριο και γραφείο βιβλιοφύλακα. Η συντήρηση αλλά και η αύξηση της βιβλιοθήκης είναι μία σημαντική μέριμνα τόσον για τον Οικουμενικό Πατριάρχη όσον και για τον σημερινό ηγούμενο. Το τελευταίο διάστημα γίνονται μεγάλες προσπάθειες, με την βοήθεια του Αριστοτελείου πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης για την εγκατάσταση σύγχρονων ηλεκτρονικών μηχανημάτων για την ταξινόμηση και καταγραφή των δεκάδων χιλιάδων τόμων. Μέχρι και σήμερα πολλοί κληρικοί αλλά και λαϊκοί δωρίζουν ολόκληρες ιδιωτικές βιβλιοθήκες αλλά και τα συγγράμματα τους στην βιβλιοθήκη της μονής - σχολής. Πολλά από τα δεκάδες σπάνια χειρόγραφα που συγκαταλέγονταν στις συλλογές της σπουδαίας αυτής βιβλιοθήκης, μεταφέρθηκαν στη βιβλιοθήκη του Οικουμενικού Πατριαρχείου στο Φανάρι, για να συντηρηθούν και να προστατευθούν καλύτερα. Στην μονή επίσης υπάρχει παλαιότατο σκευοφυλάκιο με σημαντικά κειμήλια. Σε μια προσπάθεια καταλογράφησης των φυλασσομένων αντικειμένων, που έκανε ο μητροπολίτης Ηλιουπόλεως και Θείρων Δρ. Αθανάσιος Παπάς, βρέθηκαν μεταξύ άλλων ο αρχιερατικός σάκος και το εγκόλπιο του εθνομάρτυρα Χρυσόστομου Σμύρνης, ογκώδες Ρωσικό ευαγγέλιο του 18ου αιώνα, ιερές εικόνες του 15ου-17ου αιώνα, επιγονάτια, αρχιερατικές μίτρες, σταυροί ευλογίας, ιερά σκεύη κ.α. Τέλος στο σκευοφυλάκιο της μονής υπάρχει ένας μοναδικός θησαυρός, από ιερά λείψανα Αγίων της Ορθοδοξίας όπως: των Αγίων Αναργύρων Κοσμά και Δαμιανού, του Αγίου Παντελεήμονος, του Αγίου Μελετίου Αντιοχείας, της Αγίας Βαρβάρας, του Αγίου Ονούφριου, του Αγίου Τρύφωνος, της Αγίας Μαρίνας, της Αγίας Παρασκευής, του Αγίου Χαραλάμπους, του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, του Αγίου Ιωάννου του Προδρόμου, του Αποστόλου Ανδρέα, του Αγίου Θεοδώτου Τήρωνος, του Αγίου Αρτεμίου, του Αγίου Ιακώβου του Αδελφοθέου, τυ Αγίου Μοδέστου, της Αγίας Αναστασίας της Ρωμαίας και άλλων 20 αγνώστων Αγίων. Η μονή πανηγυρίζει στις 6 Φεβρουαρίου την μνήμη του κτίτορά της Ιερού Φωτίου και της Αγίας Τριάδος.

Στοιχεία για την συγγραφή του παρόντος άρθρου λάβαμε από τα βιβλία:

·Μητροπολίτου Μοσχονησίων Απόστολου Δανιηλίδη «Ιερά Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή της Αγίας Τριάδος Χάλκης Πριγκηποννήσων, ζωή, ιστορία, παράδοσις 12 αιώνων», Β΄ έκδοση, Αθήνα 2003
·Δρος Ακύλα Μήλλα «Σφραγίδες Χαλκηδόνος - Δέρκων», έκδοση του Ιδρύματος Μείζονος Ελληνισμού, Αθήνα 2000.

·Ευχαριστούμε τον ηγούμενο της Ιεράς Μονής, Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Μοσχονησίων κ. Απόστολο για την ευγενική συνεργασία του, την προσφορά του βιβλίου και την αβραμιάια φιλοξενία που μας επεφύλαξε.

.Ευχαριστούμε επίσης τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Πριγκηποννήσων κ. Ιάκωβο για την διευκόλυνση που μας παρείχε για την οδική μας μετάβαση στον λιμένα της Πόλης.

Συντάκτης: Παναγιώτης Ριζόπουλος
Πηγή: Σ.Ο. ΔΕΚ 2003
Home Page
  Εκτύπωση     Αποστολή     Σχολιασμός  
Το άρθρο αυτό δεν έχει σχολιαστεί από κανέναν επισκέπτη
Γράψτε το σχόλιο σας
Τίτλος σχολίου

Κυρίως μήνυμα

Ονοματεπώνυμο

e-mail



Παρακαλώ συμπληρώστε το εξαψήφιο κείμενο
όπως το βλέπετε στην εικόνα (πεζά / κεφαλαία).



Για να εμφανιστούν τα σχόλια σας, θα πρέπει να εγκριθούν από τους αρμόδιους διαχειριστές του web site.
Αφιερώματα

  Στήν σπηλιά οὔτε κρύο οὔτε ζέστη, οὔτε ἀρρώστια! Ἤμουν μία χαρά.

  Θαυμαστή συγκατοίκηση μέ φίδια, ἀρκοῦδες καί λαγούς!

  Οἰκογένεια χωρίς Χριστό εἶναι καταδικασμένη!

  Η μάχη με τον πόνο άνοιξε την ... καρδιά μου διάπλατα

  «Προπονητής» από τον Πανορμίτη ανέλαβε την Αγγελική

  Τι σόι Θεός είναι αυτός που πιστεύεις;

  Από την εξέδρα των φιλάθλων σέντερ –φορ στο γήπεδο του ουρανού

  Εμπρός ...στην Πύλη του Θεού

  Η δύναμη της ευλογίας στη θωράκιση του ανθρώπου

  Η συστημένη επιστολή του τρελο -Γιάννη

  Ο τρελο -Γιάννης της Αθήνας, ο διά Χριστόν σαλός

  Ο τρελο -Γιάννης της Αθήνας, ο διά Χριστόν σαλός

  Η «βασιλειάδα» του Μητροπολίτη Πειραιώς Καλλινίκου

  Ιερός Ναός Αγίας Τριάδος Σταυροδρομίου Κωνσταντινουπόλεως

  Ιερά Βασιλική, Σταυροπηγιακή καί Πατριαρχική Μονή Κουτλουμουσίου Αγίου Όρους

  Ιερά Πατριαρχική και Σταυροπηγιακή Μονή Ξηροποτάμου Αγίου Όρους

  Ο κατά Χριστόν σαλός ποιμένας της Μακεδονίας

  Γαληνεύει ψυχές και ενισχύει την πίστη ο Ιεράρχης της Ύδρας

  Με την ψήφο του κλήρου και του λαού η εκλογή των ποιμένων της εκκλησίας

  Η Προβληματική των Μεταμοσχεύσεων
www.vimaorthodoxias.gr
Πιστεύετε ότι η "έξυπνη Κάρτα του Πολίτη" σχετίζεται με τη στέρηση της προσωπικής ελευθερίας (αυτεξούσιο);
1. ΝΑΙ
2. ΟΧΙ
3. ΔΕΝ ΓΝΩΡΙΖΩ
Αυτή την στιγμή υπάρχουν on-line οι παρακάτω χρήστες
Διαχειριστές 0
Επισκέπτες 66
Σύνολο Χρηστών 66
Ορθόδοξη Χριστιανοσύνη - Οδηγός Ορθόδοξων Πηγών στο Διαδίκτυο

ΜΗΝΙΑΙΑ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ
Λαγουμιτζή 42, 117 45 - Αθήνα
Τηλ: 30 210 9212315, 9212 574
Fax: 30 210 9226970, Email: info@orthodoxia.gr